Szkodę łowiecką warto zgłosić możliwie szybko po jej stwierdzeniu. Prawidłowe zgłoszenie rozpoczyna procedurę szacowania szkody i pozwala udokumentować jej zakres przed dalszym rozwojem uszkodzeń lub zbiorem uprawy.
Wniosek o szacowanie szkody składa właściciel albo posiadacz gruntu rolnego. Warto zadbać nie tylko o zachowanie terminu, ale również o dokładne wskazanie miejsca wystąpienia szkody i rodzaju uszkodzonej uprawy.
Gdzie zgłosić szkodę łowiecką?
Wniosek o szacowanie szkody łowieckiej składa się do dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego, na którego terenie znajduje się grunt, na którym wystąpiła szkoda.
W praktyce najczęściej będzie to właściwe koło łowieckie dzierżawiące dany obwód. Przed wysłaniem zgłoszenia warto upewnić się, który dzierżawca lub zarządca odpowiada za teren, na którym znajduje się uszkodzona uprawa.
Wniosek może zostać złożony w postaci papierowej albo elektronicznej. Dobrą praktyką jest zachowanie potwierdzenia jego złożenia lub wysłania, ponieważ pozwala ono wykazać datę zgłoszenia szkody.
W jakim terminie należy zgłosić szkodę łowiecką?
Co do zasady szkodę łowiecką należy zgłosić w terminie 3 dni od dnia jej stwierdzenia. Zgłoszenia dokonuje się poprzez złożenie wniosku o szacowanie szkody łowieckiej.
Szczególne zasady dotyczą szkód wyrządzonych przez dziki na łąkach i pastwiskach. Jeżeli szkoda powstała w okresie wegetacyjnym, również obowiązuje termin 3 dni od dnia jej stwierdzenia.
Jeżeli natomiast szkoda wyrządzona przez dziki na łąkach lub pastwiskach powstała poza okresem wegetacyjnym, wniosek należy złożyć w terminie umożliwiającym oszacowanie szkody przed doprowadzeniem uszkodzonego obszaru do stanu pierwotnego i przed rozpoczęciem wegetacji.
Ze względów dowodowych warto zgłaszać szkodę możliwie szybko oraz zachować potwierdzenie złożenia lub wysłania wniosku.
Co powinien zawierać wniosek o szacowanie szkody łowieckiej?
Wniosek o szacowanie szkody łowieckiej powinien zawierać w szczególności:
- imię i nazwisko albo nazwę właściciela lub posiadacza gruntu rolnego,
- adres miejsca zamieszkania albo adres i siedzibę,
- numer telefonu,
- wskazanie miejsca wystąpienia szkody,
- wskazanie rodzaju uszkodzonej uprawy lub płodu rolnego.
W praktyce warto możliwie dokładnie określić lokalizację szkody, np. przez podanie miejscowości i numeru działki ewidencyjnej. Ułatwia to identyfikację miejsca i późniejsze przeprowadzenie oględzin.
Można również zachować dla własnych potrzeb dokumentację fotograficzną wykonaną w dniu stwierdzenia szkody. Zdjęcia nie zastępują formalnego wniosku ani oględzin, ale mogą pomóc w udokumentowaniu stanu uprawy i rozwoju szkody.
Jak złożyć wniosek o szacowanie szkody?
Wniosek o szacowanie szkody łowieckiej można złożyć w postaci papierowej albo elektronicznej do właściwego dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego.
W przypadku wersji papierowej warto przygotować drugi egzemplarz i uzyskać na nim potwierdzenie przyjęcia wraz z datą. Jeżeli wniosek jest przesyłany elektronicznie, warto zachować wiadomość oraz potwierdzenie jej wysłania.
Niezależnie od wybranej formy istotne jest, aby można było ustalić datę zgłoszenia szkody, ponieważ przepisy określają terminy jej zgłaszania.
Samo telefoniczne poinformowanie przedstawiciela koła łowieckiego o wystąpieniu szkody nie zastępuje wniosku o szacowanie szkody. Obowiązujące przepisy wskazują, że zgłoszenia dokonuje się przez złożenie wniosku w postaci papierowej albo elektronicznej.
Co dzieje się po zgłoszeniu szkody łowieckiej?
Po otrzymaniu wniosku o szacowanie szkody dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego przystępuje do organizacji oględzin. Oględziny powinny zostać przeprowadzone niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku.
O terminie oględzin dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego zawiadamia właściciela albo posiadacza gruntu rolnego oraz właściwy ze względu na miejsce wystąpienia szkody wojewódzki ośrodek doradztwa rolniczego. Zawiadomienie powinno nastąpić nie później niż przed upływem 3 dni od dnia otrzymania wniosku.
Zgodnie z rozporządzeniem informacja o terminie oględzin może zostać przekazana pisemnie, pocztą elektroniczną albo za pomocą wiadomości SMS.
Kolejnym etapem jest przeprowadzenie oględzin w terenie i sporządzenie protokołu. Zakres ustaleń dokonywanych podczas oględzin opisujemy poniżej.
Oględziny szkody łowieckiej
Podczas oględzin ustala się gatunek zwierzyny, która wyrządziła szkodę, rodzaj, stan i jakość uprawy, obszar całej uprawy, szacunkowy obszar uprawy uszkodzonej oraz szacunkowy procent jej zniszczenia na uszkodzonym obszarze.
Więcej o przebiegu tego etapu przeczytasz w poradniku: Jak przebiegają oględziny szkody łowieckiej?
Po zakończeniu oględzin dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego sporządza protokół. Powinien on zawierać m.in. dane osób uczestniczących w oględzinach, datę oględzin i sporządzenia protokołu, dokonane ustalenia, szkic sytuacyjny uszkodzonej uprawy oraz czytelne podpisy osób biorących udział w oględzinach.
Jeżeli nie zgadzasz się z ustaleniami zawartymi w protokole, możesz wnieść do niego zastrzeżenia wraz z uzasadnieniem. Informacja o wniesionych zastrzeżeniach albo ich braku powinna zostać umieszczona w protokole.
Przed podpisaniem protokołu warto dokładnie sprawdzić przede wszystkim wskazaną powierzchnię całej uprawy, powierzchnię uszkodzoną, procent zniszczenia oraz pozostałe ustalenia dokonane podczas oględzin. Jeżeli występują rozbieżności, należy je jasno opisać w zastrzeżeniach.
Szacowanie ostateczne szkody
Szacowanie ostateczne jest kolejnym etapem procedury i służy ustaleniu rzeczywistego rozmiaru szkody oraz wysokości należnego odszkodowania.
Podczas szacowania ostatecznego ustala się:
- gatunek zwierzyny, która wyrządziła szkodę,
- rodzaj uprawy lub płodu rolnego,
- stan i jakość uprawy albo jakość płodu rolnego,
- obszar całej uprawy albo szacunkową masę zgromadzonego płodu rolnego,
- obszar uszkodzonej uprawy albo szacunkową masę uszkodzonego płodu rolnego,
- procent zniszczenia uprawy na uszkodzonym obszarze,
- plon z 1 ha,
- wysokość odszkodowania.
Co do zasady szacowania ostatecznego dokonuje się najpóźniej w dniu sprzętu uszkodzonej uprawy, przed dokonaniem jej sprzętu. Właściciel albo posiadacz gruntu rolnego ma obowiązek powiadomić dzierżawcę albo zarządcę obwodu łowieckiego o terminie planowanego sprzętu w formie pisemnej, w terminie 7 dni przed zamierzonym sprzętem.
W niektórych przypadkach nie przeprowadza się wcześniejszych oględzin, lecz dokonuje wyłącznie szacowania ostatecznego. Dotyczy to szkód wyrządzonych w płodach rolnych, szkód wyrządzonych przez dziki na łąkach i pastwiskach oraz szkód w uprawach, jeżeli szkoda powstała i została zgłoszona bezpośrednio przed sprzętem lub w jego trakcie. W takich przypadkach szacowania ostatecznego dokonuje się w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku o szacowanie szkody.
O terminie szacowania ostatecznego dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego zawiadamia właściciela albo posiadacza gruntu rolnego oraz właściwy ze względu na miejsce wystąpienia szkody wojewódzki ośrodek doradztwa rolniczego. Zawiadomienie powinno nastąpić nie później niż przed upływem 3 dni od dnia otrzymania powiadomienia o planowanym sprzęcie, a w przypadkach, w których przeprowadza się wyłącznie szacowanie ostateczne – w terminie 3 dni od dnia otrzymania wniosku o szacowanie szkody.
Po zakończeniu szacowania ostatecznego dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego sporządza protokół. Członkowie zespołu mają prawo wnieść do protokołu zastrzeżenia wraz z uzasadnieniem, a informację o ich wniesieniu albo braku zastrzeżeń umieszcza się w protokole.
Jeżeli od protokołu z szacowania ostatecznego nie wniesiono odwołania, dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni od dnia sporządzenia protokołu.
Co zrobić, gdy nie zgadzasz się z szacowaniem?
Jeżeli właściciel lub posiadacz gruntu nie zgadza się z ustaleniami dokonanymi podczas oględzin albo szacowania ostatecznego, może skorzystać z przewidzianej w Prawie łowieckim procedury odwoławczej.
Odwołanie wnosi się do nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody, w terminie 7 dni od dnia podpisania protokołu z oględzin albo szacowania ostatecznego.
Prawo do wniesienia odwołania przysługuje również dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego.
Po wniesieniu odwołania nadleśniczy albo jego przedstawiciel dokonuje odpowiednio ponownych oględzin lub szacowania ostatecznego. Czynności te przeprowadza się niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania.
W odwołaniu warto dokładnie wskazać, z którymi ustaleniami poszkodowany się nie zgadza. Mogą to być przykładowo powierzchnia uszkodzonej uprawy, procent zniszczenia, przyjęty plon lub inne dane mające wpływ na określenie rozmiaru szkody i wysokości odszkodowania. Pomocne mogą być pomiary, zdjęcia, mapy oraz inne materiały dokumentujące stan uprawy.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego właściwy nadleśniczy ustala wysokość odszkodowania w drodze decyzji. Decyzja jest wydawana w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpowiednich protokołów i jest ostateczna. Odszkodowanie ustalone w tej decyzji powinno zostać wypłacone przez dzierżawcę albo zarządcę obwodu łowieckiego nie później niż w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji.
Jeżeli właściciel albo posiadacz gruntu rolnego nie zgadza się z decyzją nadleśniczego, może w terminie 3 miesięcy od dnia jej doręczenia wnieść powództwo do sądu właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody. Takie samo uprawnienie przysługuje dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego.
Jak przygotować się do zgłoszenia i oględzin szkody?
Przed zgłoszeniem szkody i przeprowadzeniem oględzin warto zebrać podstawowe informacje oraz materiały pozwalające dokładnie wskazać miejsce i zakres uszkodzeń. Dobra dokumentacja może być szczególnie przydatna, gdy szkoda ma charakter rozproszony, rozwija się w czasie albo później powstają rozbieżności dotyczące jej powierzchni lub stopnia zniszczenia.
W praktyce warto przygotować:
- numer działki ewidencyjnej i lokalizację uszkodzonej uprawy,
- informację o rodzaju uprawy i jej aktualnym stanie,
- zdjęcia uszkodzeń oraz całej uprawy wykonane możliwie szybko po stwierdzeniu szkody,
- orientacyjne wskazanie miejsc występowania uszkodzeń,
- wcześniejszą dokumentację szkody, jeżeli była już zgłaszana lub wykonywano oględziny,
- dokumenty i protokoły związane ze szkodą, jeżeli takie zostały wcześniej sporządzone.
Przy większych, nieregularnych lub rozproszonych szkodach pomocny może być również pomiar powierzchni GPS/GNSS, dokumentacja z drona albo analiza danych przestrzennych GIS. Pozwala to dokładniej określić położenie i powierzchnię poszczególnych obszarów uszkodzonej uprawy.
Materiały przygotowane przez poszkodowanego nie zastępują ustawowych oględzin ani szacowania ostatecznego, mogą jednak stanowić wartościową dokumentację stanu uprawy i ułatwić późniejsze wyjaśnienie ewentualnych rozbieżności.
Najczęstsze błędy przy zgłaszaniu szkody łowieckiej
Przy zgłaszaniu szkody łowieckiej nawet niewielkie zaniedbania mogą później utrudnić prawidłowe ustalenie jej rozmiaru. Warto więc od początku zadbać o terminowe zgłoszenie i zachowanie dokumentacji.
Do najczęstszych błędów należą:
- zbyt późne zgłoszenie szkody – co do zasady obowiązuje termin 3 dni od dnia jej stwierdzenia, z odrębnymi zasadami dotyczącymi szkód wyrządzonych przez dziki na łąkach i pastwiskach poza okresem wegetacyjnym,
- ograniczenie się wyłącznie do rozmowy telefonicznej zamiast złożenia wniosku w postaci papierowej albo elektronicznej,
- niedokładne wskazanie miejsca wystąpienia szkody, co może utrudnić jej lokalizację w terenie,
- brak własnej dokumentacji fotograficznej wykonanej możliwie szybko po stwierdzeniu uszkodzeń,
- podpisanie protokołu bez dokładnego sprawdzenia jego treści, w szczególności danych dotyczących powierzchni szkody i procentu zniszczenia,
- niewniesienie zastrzeżeń do protokołu, mimo że poszkodowany nie zgadza się z dokonanymi ustaleniami,
- przekroczenie 7-dniowego terminu na wniesienie odwołania do nadleśniczego – termin ten liczy się od dnia podpisania protokołu z oględzin albo protokołu z szacowania ostatecznego.
Szczególnej uwagi wymagają dane mające bezpośredni wpływ na późniejsze ustalenie wysokości odszkodowania. Jeżeli stan faktyczny w terenie różni się od zapisów protokołu, warto zadbać o odpowiednie udokumentowanie tych rozbieżności.
Pomoc przy dokumentowaniu i szacowaniu szkody
Prawidłowe udokumentowanie szkody ma znaczenie zarówno podczas pierwszych oględzin, jak i przy późniejszym ustalaniu jej rzeczywistego rozmiaru. W przypadku wątpliwości dotyczących powierzchni uszkodzeń, stopnia zniszczenia uprawy, plonu lub zapisów zawartych w protokole możliwe jest wykonanie niezależnych pomiarów i dokumentacji.
W ramach szacowania szkód łowieckich wykonujemy oględziny terenowe, pomiary powierzchni oraz dokumentację fotograficzną. W zależności od charakteru szkody wykorzystujemy również GPS/GNSS, dron i GIS do dokumentowania oraz analizy obszaru uszkodzeń.
Pomoc może obejmować zarówno wykonanie pomiarów i dokumentacji od początku, jak również weryfikację wcześniej przeprowadzonego szacowania i zgromadzonych materiałów.
Stan prawny: sierpień 2026 r.
Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej analizy konkretnej sprawy.